Bankiers zijn alchemisten die geld creëren uit het niets

Het algemene idee is dat spaarders hun geld naar de bank brengen en dat banken deze spaardeposito’s vervolgens tegen een hoger tarief weer uitlenen.

De waarheid is dat banken je spaargeld helemaal niet nodig hebben om leningen te verstrekken.

Bankiers zijn namelijk alchemisten die geld kunnen creëren uit het niets!

Klinkt een beetje als hocus-pocus maar ik ga in dit artikel een poging doen om je de achterliggende werking zo helder mogelijk uit te leggen.

Het zijn namelijk niet de deposito’s die tot leningen leiden maar het zijn de leningen die voor de deposito’s zorgen.

Dat kan je alleen maar begrijpen als ik je uitleg hoe de balans van een bank eruit ziet.

Aan de linkerkant van de balans, de activa dus, staan de bezittingen van de bank.

Dit zijn bijvoorbeeld de hypotheekleningen die verstrekt werden.

Jij bent de bank dat geld schuldig waardoor het een vordering is voor de bank.

Aan de rechterkant van de balans, de passiva, vind je de verplichtingen terug. De belangrijkste post voor een bank zijn de spaardeposito’s.

Spaardeposito’s zijn juridisch gezien namelijk leningen die door spaarders verstrekt werden aan de bank.

Een spaarrekening is een stukje papier waarop staat hoeveel geld de bank jou schuldig is. Meer als dat is het niet.

Het is een lening die de bank bij jou is aangegaan.

Ok, tot hier is iedereen mee denk ik?

Wat gebeurt er nu als jij 100.000 euro wil lenen bij de bank?

De bank zal bij de activazijde van de balans een vordering van 100.000 euro noteren.

Die 100.000 euro ben jij de bank schuldig en voor de bank is het een actief of een belegging.

Een bank kan bijvoorbeeld deze vordering weer doorverkopen aan andere banken of beleggers.

De bank gaat je die 100.000 euro uiteraard niet cash overhandigen maar boekt deze over naar je zicht- of spaarrekening.

We hebben net geleerd dat deposito’s een verplichting zijn die de bank aan jou heeft. Een verplichting die werd ingeschreven op de rechterkant van de balans.

Samengevat zal dus zowel de activa- als de passivazijde van de balans met 100.000 euro toenemen.

 Voorbeeld balans van een bank

Iedere keer als de bank een lening verstrekt, wordt er dus ook een deposito van hetzelfde bedrag bijgeschreven op rekening van de klant.

Et voilà: nieuw geld is gecreëerd.

Hier kwam geen centrale bank aan te pas.

Mervyn King, voorzitter van de Bank of England tussen 2003 en 2013, gaf dat na zijn carrière ook gewoon toe:

“When banks extend loans to their customers, they create money by crediting their customers’ accounts.”

Banken creëren geld telkens wanneer men een nieuwe lening verstrekt.

Sterker nog, op deze manier zijn banken verantwoordelijk voor ongeveer 97% van het geld dat circuleert!

Dit geld ziet er hetzelfde uit en kan je net zo makkelijk besteden als cash geld, maar er is uiteraard wel een wezenlijk verschil.

Het geld dat banken creëren, ontstaat namelijk in de vorm van deposito’s die klanten aanhouden en juridisch gezien, is dat dus een lening.

Een deposito is een claim op chartaal geld.

We weten allemaal dat de deposito’s tientallen malen groter zijn dan het cash geld dat circuleert en dat slechts een klein deel van deze deposito’s ook effectief kunnen omgezet worden in echt geld.

Dit is de zogenaamde bank-run.

Klanten vragen hun deposito’s op door de leningen die verstrekt werden aan de bank cash uit te laten betalen.

Als teveel klanten dat doen, valt de bank om. De bank kan dan immers niet meer aan de verplichtingen voldoen en blijft in gebreke.

Eindspel
 

Maarten